De eerste studiedag staat in het teken van kennismaking met twee belangrijke instellingen in Tanger. De deelnemers bezoeken de Koning Fahd Hogere School voor Tolken en Vertalers en de Éspace de Mémoire, waar aandacht wordt besteed aan de Marokkaanse geschiedenis en de nationale verzetsbeweging.

Ochtendsessie — Koning Fahd Hogere School voor Tolken en Vertalers

Tijdens het ochtendbezoek maken de deelnemers kennis met de Koning Fahd Hogere School voor Tolken en Vertalers, de opleidingen, de curricula, de verschillende afdelingen en de beschikbare voorzieningen.

• Presentatie door dr. Tayeb Boutbouqalt, docent aan de hogeschool.
• Informatie over de opleidingen op bachelor- en masterniveau.
• Rondleiding door de verschillende afdelingen en voorzieningen.
• Gelegenheid voor vragen en uitwisseling met de deelnemers.

Middagsessie — Éspace de Mémoire

In de middag bezoeken de deelnemers de Éspace de Mémoire, een instelling die ressorteert onder de Nationale Hoge Delegatie van Leden van het Verzet en het Bevrijdingsleger.

• Rondleiding door de instelling en het museum.
• Belangrijke mijlpalen in het Marokkaanse nationale verzet voor de bevrijding.
• Historische feiten en persoonlijkheden uit de nationale verzetsbeweging.
• Historische documenten, beelden en videocompilaties.
• De historische context van Tanger tijdens de periode van het internationale gezag.
• De rol van Tanger binnen de nationale beweging.
• Discussie over de rol van vertalen en tolken bij het overbrengen van historische en culturele kennis.
• De kansen en uitdagingen van vertalen en tolken.
• Rondleiding in de omgeving van het gebouw en uitleg over het historische belang ervan.

In een tijdperk waarin informatie razendsnel via sociale media wordt verspreid, is het steeds gemakkelijker om ten prooi te vallen aan nepnieuws en misleidende informatie.

Deze workshop heeft tot doel deelnemers vaardigheden aan te leren waarmee zij informatie kunnen verifiëren en onderscheid kunnen maken tussen echt nieuws, geruchten en meningen.

Deelnemers maken kennis met eenvoudige hulpmiddelen en doeltreffende technieken om digitale inhoud beter te begrijpen. Aan de hand van concrete voorbeelden wordt besproken hoe en waarom misinformatie zich verspreidt.

Hoofd- en subthema's

Deze studiedag behandelt interculturele communicatie en de ontwikkeling ervan als academisch vakgebied. Er wordt aandacht besteed aan de relatie tussen cultuur, communicatie, vertaling en wederzijds begrip tussen mensen met verschillende culturele achtergronden.

Deel 1 — Ontstaan en ontwikkeling

• Ontstaan in de Verenigde Staten in de jaren zestig als academisch vakgebied.
• Gebaseerd op communicatietheorie, culturele antropologie en fenomenologie.
• Toepassingen in onderwijs, vertaalberoepen en multinationale bedrijven.
• De rol van UNESCO na de Tweede Wereldoorlog bij het bevorderen van vrije informatie-uitwisseling.

Definities en benaderingen

• Interculturele communicatie als wederzijds begrip tussen mensen uit verschillende culturen.
• Theorieën van Hall, Gudykunst en Kim: context, symboliek en perceptie.
• Interculturaliteit als interactie en verandering tegenover multiculturalisme als naast elkaar bestaan.

Historische achtergrond en cultuurmodellen

• Culturele uitwisseling door handel in de oudheid.
• Ongelijkheid en onderdrukking tijdens de koloniale periode.
• De bijdragen van Edward T. Hall op het gebied van non-verbaal gedrag, proxemiek en context.
• Hoog-context- en laag-contextcommunicatie.
• Monochrone en polychrone tijdsbeleving.

Interculturele communicatie en vertaling

• Vertalen vereist culturele sensitiviteit en niet alleen taalbeheersing.
• Vertaalproblemen met metaforen, humor, symbolen en onvertaalbare termen.
• Skopos-theorie: doelgerichte vertaling.
• Dynamische equivalentie: het effect is belangrijker dan een letterlijke vertaling.

Kunstmatige intelligentie in vertaling

• Snelle toegang tot meertalige informatie.
• Dialectherkenning en contentlokalisatie.
• Risico's van vooroordelen in datasets.
• Vereenvoudiging van culturele nuances.
• De blijvende essentiële rol van menselijke vertalers.

Culturele competentie

Culturele competentie is noodzakelijk in werk en onderwijs en omvat drie dimensies:

Workshop 1 — De Arabische wereld en interculturele communicatie

• De grote culturele diversiteit binnen de Arabische wereld.
• Taaluitdagingen: standaard Arabisch tegenover dialecten.
• Wederzijdse stereotypen tussen de Arabische en westerse wereld.
• De rol van globalisering, diaspora en sociale media.

Workshop 2 — Deontologische code voor Marokkaanse vertalers

• Integriteit, objectiviteit, geheimhouding en nauwkeurigheid.
• Respect voor culturele en religieuze diversiteit.
• Voorwaarden voor professionele toegang en kwalificatie.
• Professionalisering van het beroep volgens internationale normen.

Missie van de Nationale Orde van Vertalers

• Versterking van meertaligheid en culturele dialoog.
• Erkenning en structurering van het vertaalberoep in Marokko.
• Opleiding, certificering en verdediging van vertalersrechten.
• Samenwerking met nationale en internationale partners.

Deze studiedag behandelt de taalkundige theorieën van Ferdinand de Saussure rondom het teken, de betekenaar (signifiant) en het betekende (signifié). De nadruk ligt op de fundamenten van het structuralisme en de grenzen daarvan.

Voorbij Saussure: over de grenzen van het structuralisme

Dr. Abdellah El Haloui onderzoekt de fundamenten van het structuralisme zoals geïntroduceerd door Ferdinand de Saussure. Hij ontwikkelt een kritische benadering die verder gaat dan het oorspronkelijke theoretische kader.

Hoewel Saussure een belangrijke rol speelde in het definiëren van taal als een systeem van tekens, biedt zijn theoretische kader volgens deze benadering onvoldoende ruimte voor historische, sociale en subjectieve factoren in taalontwikkeling en taalgebruik.

De linguïstische revolutie

Een overzicht van Saussures ideeën over langue en parole en het concept van het arbitraire teken. De revolutionaire betekenis van deze ideeën wordt besproken, evenals de beperkingen van een gesloten systeem dat buitenlinguïstische elementen uitsluit.

De limieten van het structuralisme

Het structurele model is analytisch krachtig, maar kan niet volledig verklaren hoe taal verandert, zich aanpast en met de maatschappij interacteert. Er worden voorbeelden uit postkoloniale contexten gebruikt om de invloed van taalideologieën, macht en identiteit te illustreren.

Taal en subjectiviteit

De rol van het individu als taalgebruiker staat centraal. Betekenis wordt mede gevormd door intentie, ervaring en context. Daarbij wordt verwezen naar dialogisme (Bakhtin) en fenomenologie (Merleau-Ponty).

Naar een post-structuralistische benadering

In deze benadering wordt taal niet uitsluitend als systeem, maar ook als praktijk begrepen. Interdisciplinaire samenwerking met onder meer antropologie, psychologie en sociologie speelt daarbij een belangrijke rol.

Conclusie

Het model van Saussure hoeft niet te worden verworpen, maar kan worden overstegen. Het doel is een dynamischere en inclusievere taalkunde die recht doet aan de complexiteit van taal als menselijk fenomeen.

Ochtendsessie — inzicht in radicalisering

De heer Lamnadi verzorgt al ruim twintig jaar workshops en lezingen over extremisme, radicalisering en terrorisme. Tijdens deze sessie neemt hij de deelnemers mee in de historische context en licht hij verschillende begrippen vanuit een praktisch perspectief toe.

Ook relevante begrippen zoals polarisatie komen aan bod. Vervolgens worden de processen van radicalisering, de voedingsbodems en verschillende modellen behandeld.

In een interactieve werkwijze wordt ingegaan op de lokale aanpak van radicalisering en worden relevante publicaties op dit gebied besproken.

Middagsessie — de Arabische wereld: verschillen en overeenkomsten

Onder begeleiding van organisator Azzouz Ifzaren gaan de deelnemers, na een inleiding, met elkaar in discussie over de Arabische wereld.

De deelnemers worden uitgenodigd om zoveel mogelijk kleding te dragen die de regio van hun oorspronkelijke taalgebied vertegenwoordigt. Tijdens de discussie worden de verschillen en overeenkomsten tussen de verschillende regio's zichtbaar gemaakt.

Besproken onderwerpen

• Staatsinrichting en politieke organisatie.
• Talen en dialecten.
• Onderwijssystemen.
• Godsdienst en culturele kenmerken.
• Verschillen en overeenkomsten binnen de Arabische wereld.