Dr. Aziz Ifzarne is een wetenschapper die op een bijzondere manier werelden met elkaar verbindt die op het eerste gezicht ver uit elkaar lijken te liggen: wiskunde, muziek, taal en kritisch denken.
Hij is wiskundige en verbonden aan de Nationale School voor Toegepaste Wetenschappen in Khouribga, onderdeel van de Sultan Moulay Slimane Universiteit in Marokko. Hij promoveerde in 2000 in de wiskunde aan de Mohammed V Universiteit in Rabat en heeft sindsdien gepubliceerd op uiteenlopende terreinen van de hogere wiskunde. Daarnaast doceerde hij onder meer algebra, analyse, statistiek en kansrekening, numerieke analyse, cryptografie en financiële wiskunde.
Maar wie Aziz Ifzarne uitsluitend als wiskundige presenteert, doet hem eigenlijk tekort. Hij is ook schrijver, componist en onderzoeker naar de relatie tussen muziek en wiskunde. Hij beschikt in Marokko over een professionele kunstenaarsstatus als auteur en componist en verschillende van zijn muzikale werken zijn opgenomen in het archief van de Marokkaanse nationale radio en televisie. Sinds het vorige academische jaar is dr. Ifzarne verbonden aan het « Institut national de musique et des arts chorégraphiques », waar hij één van de oprichtende docenten van dit splinternieuwe faculteit is geworden.
Juist de combinatie van die twee werelden maakt hem bijzonder. Voor Aziz Ifzarne zijn muziek en wiskunde geen afzonderlijke disciplines. Muzikale toonhoogten, intervallen, ritmes, harmonieën en toonstelsels blijken allemaal structuren te bevatten die wiskundig kunnen worden beschreven. Zijn belangstelling hiervoor gaat veel verder dan popularisering. In 2024 presenteerde hij tijdens de internationale conferentie Mathematics and Computation in Music in Coimbra wetenschappelijk onderzoek naar kwarttonenmuziek en de natuurlijke harmonische reeks. Dat onderzoek verscheen vervolgens in de officiële proceedings van de conferentie. (Springer Nature Link)
Daarmee raakt zijn werk bovendien rechtstreeks aan een wereld die voor tolken, vertalers en andere taalliefhebbers bijzonder interessant is. Taal en muziek bestaan immers beide uit klank, ritme, structuur, patroon, verwachting en betekenis. Waar taal werkt met klanken, lettergrepen, intonatie en zinsmelodie, werkt muziek met tonen, intervallen, maat en melodische structuren. In beide gevallen probeert de mens door middel van georganiseerde klank iets over te brengen op een ander.
Tijdens onze studiereis naar Tanger zal dr. Aziz Ifzarne daarom een bijzondere avond verzorgen rond muziek, taal en wiskunde. Het wordt nadrukkelijk niet alleen een theoretisch college. Hij zal eerst laten zien welke verborgen verbanden er bestaan tussen muzikale structuren, wiskundige verhoudingen en taal. Vervolgens zullen die verbanden, met medewerking van een zanger en muzikanten, ook daadwerkelijk hoorbaar en ervaarbaar worden gemaakt.
Daarbij zullen onder andere ritme, klank, intonatie en muzikale systemen aan bod komen. Het mooie is dat we daarmee aan het einde van een studieweek over mens en taal opnieuw bij een fundamentele vraag uitkomen: wat gebeurt er wanneer de mens klank ordent en daarmee betekenis creëert? In de taal noemen we het spreken. In de muziek noemen we het melodie. En ergens daaronder blijken structuren te liggen die ook door de wiskunde kunnen worden beschreven.
Dr. Aziz Ifzarne belichaamt die verbinding zelf: de wiskundige die componeert, de componist die onderzoekt en de wetenschapper die probeert hoorbaar te maken wat getallen, taal en muziek met elkaar gemeen hebben.
Zijn bijdrage belooft daarom een van de meest verrassende onderdelen van onze studiereis naar Tanger te worden.
